Wandelen is te voet gaan, in het bijzonder (mede) voor het plezier of de sport. In andere gevallen spreekt men vaker van het neutrale lopen). Dat kan op meerdere manieren gebeuren. Van een wandelingetje in het park of bos waarbij het eindpunt samenvalt met het startpunt, tot meerdaagse tochten met een rugzak, waarbij grote afstanden worden afgelegd en wordt gekampeerd. De wandel- of loopafstand is daarbij sterk bepalend. Bij wandelen kan gebruikgemaakt worden van routebeschrijvingen en gemarkeerde wandelpaden.
De term hiking wordt steeds gebruikelijker, waarbij wordt gedoeld op een langere wandeling op trails of in de bergen.
Meerdaagse wandelingen door ruig terrein worden wel trektochten genoemd. Expedities zijn zware wandelingen (vaak naar een top) zoals de Kilimanjaro of Elbrus genoemd.
Geschiedenis
Wandelen (te voet gaan) was tot in de negentiende eeuw hét belangrijkste middel om je te verplaatsen. Eind negentiende begin twintigste eeuw kwam er aandacht voor het gezondheids- en recreatieve aspect. Daarbij speelden in Nederland de wandelverslagen van Jacobus Craandijk (1834-1912) een belangrijke rol. In 1909 organiseerde de KNBLO-NL de eerste wandelmarsen of wandelvierdaagsen. Met de ingebruikneming in 1914 van de ANWB Bondswandelweg Amsterdam-Arnhem volgde het eerste recreatieve wandelpad. Na een periode van teruglopende interesse in de jaren vijftig en zestig kwam er begin jaren tachtig hernieuwde wandelbelangstelling. Het Nivon zette nieuwe wandelroutes uit. Met het Pieterpad van 1983 en het wandelroutenetwerk Oirschot van 2004 werden nieuwe wandelmogelijkheden aangeboden. Met een bewegwijzerd knooppuntensysteem kan een route naar eigen voorkeur worden samengesteld. Er zijn ook voor liefhebbers georganiseerde tochten.
Wandelpaden
In Nederland bestaan netwerken van nationale en regionale wandelpaden, met elk hun eigen markering:
KNBLO Jubileum wandelpad
NWB-pad
ANWB-wandelroute
NS-wandeling
GR-pad of langeafstandwandelpad (LAW)
Streekpad
Themapad
Jacobspad (onderdeel Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella)
Knapzakroute (Drenthe)
Kuierroute (Overijssel)
Klompenpad (Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland)
Wandelroutenetwerken
Een nieuwe generatie wandelroutes vormen de wandelroutenetwerken, die naar voorbeeld van het fietsroutenetwerk zijn opgezet.
Wandelnetwerk Twente (Twente)
Wandelroutenetwerk (Zeeland, Noord-Brabant, Limburg, Vlaanderen)
Waddenwandelen (Groningen, Friesland, Noord-Holland, inclusief de Waddeneilanden)
Trage Wegen (Vlaanderen)
Nederland
Elfstedenwandeltocht (een vijfdaagse wandeltocht die ongeveer langs de route van de vermaarde schaatstocht gaat)
Amsterdam – Leeuwarden (een klassieker over 150 km te volbrengen binnen 29 uur)
Nijmegen – Rotterdam
Nijmeegse Vierdaagse
Duinenmars
Tocht om de Noord Wandelfestival
Apeldoornse Vierdaagse (die traditioneel voorafgaat aan die van Nijmegen)
Heuvelland Vierdaagse
Kennedymars
Landloperstocht Veenhuizen (altijd 1ste zondag in juni, met keuze tussen 5-40 km door het Fochteloerveen en monumentendorp Veenhuizen)
Wandel4daagse Alkmaar
Drentse Wandelvierdaagse
Meerdaags wandelevenement Venray
Wandelvierdaagse het Gooi
Avondvierdaagse in diverse gemeentes in Nederland
België
Vierdaagse van de IJzer
Tweedaagse van Vlaanderen
Dodentocht Bornem
Beloningen
Voor het uitlopen van georganiseerde wandelmarsen diverse beloningssystemen. Het bekendste is het wandelboekje van de Koninklijke Wandel Bond Nederland. Na het voltooien van de wandeling worden kilometerstand en datum ingevuld en namens de wandelbond een stempel gezet. Na het lopen van voldoende kilometers kan een medaille worden verkregen.
Minder bekend is het beloningssysteem van Internationale federatie voor volkssport (IVV). Daarnaast hebben veel wandelverenigingen een eigen beloningssysteem. Het is toegestaan om meerdere of alle beloningssystemen in te zetten bij een wandeltocht.
Zelf aan de slag, en wanneer hulp zoeken
Zelfhulp werkt het best in kleine, volhoudbare stappen. Kies één techniek of gewoonte uit dit artikel en houd die twee tot vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Noteer kort wat het doet, een eenvoudig dagboekje of app volstaat, zodat je ziet wat werkt en wat niet. Verwacht geen lineair proces: terugval hoort erbij en zegt niets over je kansen op termijn.
Merk je dat klachten ondanks je inspanning aanhouden, erger worden of je dagelijks functioneren raken, slecht slapen, sociale terugtrekking, stijgende spanning of somberheid? Dan is professionele hulp een logische volgende stap, geen mislukking. Soms is een paar gesprekken met een coach al genoeg om weer richting te krijgen; soms is een gespecialiseerde therapeut nodig. Op ikwiltherapie.nl vind je therapeuten, coaches en begeleiders die je verder kunnen helpen, van gesprekstherapie tot lichaamsgerichte en creatieve therapievormen, in elke regio van Nederland.
Lees ook
- Zo vind je een therapeut bij jou in de buurt
- Je eerste therapiesessie: zo bereid je je voor
- Wordt therapie vergoed? Zorgverzekering en eigen risico
- Wisselen van therapeut: het mag en is normaal
Deze tekst is gebaseerd op het Wikipedia-artikel „Wandelen“ (licentie CC BY-SA).
Zoek je hulp of begeleiding? Vind een therapeut of coach op ikwiltherapie.nl.