Migraine (van Latijn hemicrania van Grieks ἡμικρανία, hemikrania: ‘halve schedel’) is een neurovasculaire aandoening waarbij aanvallen ontstaan door neurale prikkelingen, die na een plotse tijdelijke vernauwing, een verwijding van de bloedvaten tot gevolg hebben.
Migraineaanvallen leiden tot een divers spectrum aan migrainesymptomen. Het bekendste symptoom dat voorkomt bij 85% migrainepatiënten is een typische kloppende hoofdpijn.
De wereldwide prevalentie van migraine ligt op 14%. Migraine komt bij de bevolking van Nederland en België aanmerkelijk meer voor dan in alle andere Europese landen. Zo bedraagt de lifetimeprevalentie van migraine in België 20,2%. 6,5% van de Nederlandse bevolking heeft meer dan 3 keer per maand last van migraine.
Geschiedenis
Er is gesuggereerd dat lichtervaringen van mystici als de schrijfster Hadewijch en componiste Hildegard van Bingen te wijten waren aan migraine.
Tot 1990 werd er door artsen nog maar weinig aandacht aan migraine besteed. Door gebrek aan kennis ging men er veelal van uit dat migraine iets psychisch was en dat de pijn geen echte lichamelijke pijn zou zijn. Vanaf ongeveer 1995 kwam er steeds meer belangstelling voor migraine en door middel van onderzoeken en richtlijnen werd het steeds meer als een serieuze aandoening beschouwd. Vanaf 2000 zijn er meerdere medicijnen beschikbaar die specifiek migraine bestrijden.
Beleving
Doordat er verschillende vormen van migraine en vele verschillende symptomen met een grote variatie van ernst bestaan, beleven patiënten migraineaanvallen verschillend. Prikkelgevoeligheid en een verminderd denkvermogen zijn wel symptomen die bij vrijwel alle patiënten en vormen van migraine voorkomen. Vaak wordt normaal naar een gesprek luisteren bijna niet meer mogelijk en neemt het denkvermogen af, zodat tijdens een migraine-aanval ergens over nadenken bijna niet meer mogelijk is. Vele patiënten gaan dan het liefst in een rustige donkere kamer in bed liggen. Bij ernstige vormen van migraine zoals basilaire en hemiplegische migraine zijn de gevolgen veel ernstiger en risicovoller dan bij gewone migraine.
Migraine wordt vaak verward met hoofdpijn of clusterhoofdpijn. Hoofdpijn is maar een van de vele mogelijke symptomen van migraine en bijvoorbeeld mensen met acefalgische migraine ervaren geen kloppende hoofdpijn, maar soms wel de vele andere soms ingrijpende symptomen.
Symptomen, ziekteverloop en types
Onderzoek met hersenscanners heeft aangetoond dat tijdens een migraineaanval de hersenstam geactiveerd wordt en er een uitbarsting van activiteit in de bloedstroom naar de hersenschors plaatsvindt.
Het verloop van migraine-aanvallen wordt opgedeeld in 4 verschillende chronologische fases met elk verschillende mogelijke symptomen.
De prodromale fase (een aanloopfase die kan voorkomen gedurende uren of dagen voor een aura- of migrainefase en zich geleidelijk opbouwt)
De aurafase (aura epileptica, initiatiefase die vaak enkele tientallen minuten tot een uur duurt)
De migraine- of pijnfase (duurt meestal tussen de 4 en 72 uur)
De postdromale fase (een eind- of herstelfase die kan voorkomen gedurende uren en dagen en geleidelijk wegebt).
Het verloop kan individueel sterk verschillend zijn. Op basis van welke fases en met welke symptomen de migraineaanvallen zich manifesteren wordt er onderscheid gemaakt tussen (minstens) zeven types van migraine:
Migraine zonder aura, komt voor bij 2/3 van patiënten (gekenmerkt door migraineaanvallen maar zonder een merkbare aurafase)
Migraine met aura (gekenmerkt door zowel een migrainefase als een merkbare aurafase)
Acefalgische migraine (gekenmerkt door een uitgesproken aurafase, maar zonder hoofdpijnsymptomen tijdens de migraine fase)
Basilaire migraine (met aurafase en gekenmerkt door dubbelzijdig krachtverlies, gevoels- en soms bewustzijnsstoornissen)
Hemiplegische migraine (gekenmerkt door uitgesproken tijdelijke verlammingsverschijnselen van één kant van het lichaam)
Ophthalmoplegische migraine (gekenmerkt door bewegingsverlammingen van oogbol, pupillen en/of ooglid)
Vestibulaire migraine (gekenmerkt door uitgesproken evenwichtsstoornissen en coördinatieverlies)
Symptomen tijdens de prodroomfase
Symptomen die kunnen voorkomen tijdens de prodroomfase zijn:
Vermoeidheid
Verminderd denk- en concentratievermogen
Gemoedsveranderingen, geïrriteerdheid, depressie of juist euforie
Spierstijfheid (vooral in de nek)
Gevoeligheid voor geuren of geluiden
Gastro-intestinale symptomen en ongewone honger naar specifieke voedingsstoffen
Symptomen tijdens de aurafase
Symptomen die kunnen voorkomen en kenmerkend zijn tijdens de aurafase (aura epileptica) zijn:
Visuele stoornissen (bij 99% van patiënten die een aurafase ondervinden)
Flikkerscotomen (opvallende flikkerende patronen en vlekken in het gezichtsveld)
Hemianopsie (verlies van een gedeelte van het gezichtsveld)
Troebel en wazig zicht
Zichtfocusverlies (niet meer kunnen lezen en schrijven)
Dubbelzicht
Oogmigraine
Andere zintuiglijke stoornissen (reuk- of hoorstoornissen; bij bijna 50% van de patiënten die een aurafase ondervinden)
Gevoelsstoornissen (bijvoorbeeld tintelingen, bij 30 tot 40% van de patiënten die een aurafase ondervinden)
Motorische stoornissen (bijv. spasmen, krachtverlies en spierzwakte, spierstijfheid, verlammingen; zeer uitgesproken bij basilaire en hemiplegische migraine)
Duizeligheid, draaierigheid en/of evenwichtsverlies (zeer uitgesproken bij vestibulaire migraine)
Licht- en prikkelschuwheid
Droge mond, verkrampt gevoel van de speekselklieren
Verwarring en concentratieverlies
Gevoel van overhitting en gloeiend hoofd, transpiratie
Angstigheid en lichaamsdissociatie
Spraakstoornissen, spraakverlies (afasie) of vertraagde spraak
Bewustzijnsverlies, alleen bij basilaire en hemiplegische migraine
De aurafase kan zich soms meer dan een keer voordoen en wordt in de hersenen vaak geassocieerd met corticale spreidingsdepressie (CSD).
Lees ook
Deze tekst is gebaseerd op het Wikipedia-artikel „Migraine“ (licentie CC BY-SA).
Zoek je hulp of begeleiding? Vind een therapeut of coach op ikwiltherapie.nl.