Het rustelozebenensyndroom (RBS, Engels: restless legs syndrome of RLS) is een neurologische aandoening waarbij een onweerstaanbare aandrang bestaat om de benen te bewegen, vaak gepaard met onaangename gevoelens zoals jeuk, tintelingen of een kriebelende sensatie diep in de benen. De klachten komen vooral voor in rust: bij het liggen, in de avond en vooral als je probeert te slapen. Bewegen verlicht meestal tijdelijk, maar zodra je stilstaat keert het terug. Dat maakt RBS een belangrijke verstoorder van slaap en daarmee van dagelijkse energie en stemming.
Oorzaak en verloop
Bij de meeste mensen is de oorzaak onbekend; RBS kan ook voorkomen bij een tekort aan ijzer, bij zwangerschap, bij nierziekten of door bepaalde medicijnen. De aandoening komt bij ongeveer vijf tot tien procent van de volwassenen voor, vaker bij vrouwen, en neemt vaak toe met de leeftijd. Omdat de klachten vooral s nachts spelen, leidt RBS vaak tot vermoeidheid, concentratieproblemen en somberheid overdag.
Wat helpt
Lichte tot matige klachten reageren vaak op leefstijlmaatregelen: regelmatige beweging, goede slaaphygiene, beperking van cafeine, alcohol en roken, en een warm bad of beenmassage voor het slapen. Bij een ijzertekentekort helpt suppletie op doktersadvies. Ernstigere gevallen vereisen medicatie die een arts kan voorschrijven. De eerste stap is altijd de huisarts, die kan beoordelen of RBS primair is of samenhangt met iets anders. Wie merkt dat slapeloosheid of slapeloosheid door benen de dagelijkse energie ondermijnt, vindt op ikwiltherapie.nl ook coaches en therapeuten die begeleiden bij slaapproblemen.
Deze tekst is gebaseerd op het Wikipedia-artikel Restless legs syndrome (licentie CC BY-SA).
Zoek je hulp of begeleiding? Vind een therapeut of coach op ikwiltherapie.nl.
Samenspel met slaap en rust
Omdat RBS vooral s avonds en s nachts opspeelt, is het belangrijk om ook de slaaphygiene serieus te nemen: een vast ritme, een donkere koele slaapkamer en het beperken van schermtijd voor bed. Sommigen merken ook verschil door avondgymnastiek of rekking van de benen. Vermeld bij de huisarts altijd wanneer en hoe vaak de klachten optreden; dat helpt bij de beoordeling.
Wie met RBS leeft, kent de frustratie: juist als je wilt rusten, begint het gekriebel. Dat kan ook relaties raken als je partner merkt dat je onrustig bent in bed. Communiceer erover, leg uit wat er gebeurt, en bespreek samen oplossingen zoals een breder bed of andersom slapen op slechte nachten. De meeste partners begrijpen het zodra ze weten dat het een medische aandoening is, geen bewuste keuze.
De aandoening is niet gevaarlijk maar kan wel zeer vermoeiend zijn als de slaapverstoring weken of maanden aanhoudt. Slaapgebrek stapelt zich op en werkt door in stemming, concentratie en immuunsysteem. Daarom: neem het serieus, zoek hulp, en weet dat er effectieve behandelingen bestaan. Op ikwiltherapie.nl vind je naast medische zorg ook coaches die helpen bij slaap, energie en stress die vaak gepaard gaan met chronische slaapproblemen.
Goede hulp is beschikbaar, vaak dichterbij dan je denkt. Durf de eerste stap te zetten.
Je hoeft er niet alleen voor te staan.
Zoek hulp als je het zelf niet meer weet; hulpverleners zijn er voor.
Er is altijd een eerste stap.
Daar begint het mee.
Je kunt dit ook zelf.
Echt.
Slaap is je vriend, geen vijand.