Een dysthyme stoornis, dysthymie of persisterende depressieve stoornis (DSM-5), is een psychische aandoening. Het betreft een chronische vorm van klinische depressie die zich kenmerkt door een gebrek aan plezier en genoegen in het leven. Deze stoornis gaat meestal gepaard met slaapproblemen, eetstoornissen, verminderde energie, concentratieproblemen, en gevoelens van wanhoop.
Impact
Dysthymie heeft, net als depressie, een zware impact op iemands leven. Sociale contacten lijden er vaak onder en dat kan tot een sociaal isolement leiden. Dysthymiepatiënten zijn bij stress of schokkende ervaringen vatbaarder voor klinische depressie dan anderen. Als depressie zich naast dysthymie voordoet, spreekt men wel van een dubbele depressie.
Vaststelling
Er is sprake van een dysthyme stoornis als de klachten minimaal twee jaar aanhouden (bij kinderen is dit minimaal één jaar) en gedurende deze tijd nooit langer dan twee maanden wegblijven. In het DSM-IV is de aandoening ingedeeld onder stemmingsstoornissen.
Het verschil met klinische depressie ligt voornamelijk in de intensiteit van de symptomen, maar dat betekent niet dat er minder lijden aan te pas komt. Iemand met dysthymie is meestal wel in staat sociaal en maatschappelijk redelijk te functioneren, maar de levenslust ontbreekt hierbij. De aandoening duurt ook langer dan een zwaar depressieve episode. Dysthymie gaat niet samen met psychotische verschijnselen en wordt niet voorafgegaan door depressie.
Oorzaken
Er zijn geen biologische oorzaken bekend die consistent van toepassing zijn op alle gevallen van dysthymie, wat duidt op verschillende oorzaken van de aandoening. Er zijn echter enkele aanwijzingen dat er een genetische aanleg voor dysthymie is:
Het percentage depressies in de families van mensen met dysthymie is zo hoog als vijftig procent voor de vroeg optredende vorm van de aandoening.
Andere factoren die verband houden met dysthymie zijn onder meer stress, sociaal isolement en gebrek aan sociale steun.
Wanneer naar de huisarts, en wat kun je zelf doen?
Bij langdurige of verergerende klachten is het verstandig om de huisarts te raadplegen. Maak vooraf een lijstje van je klachten: wanneer ze begonnen, wat ze verergeren en wat verlicht. Dat helpt de arts om sneller tot een diagnose en passend beleid te komen. Veel aandoeningen combineren lichamelijke en psychische factoren; naast medische behandeling kan daarom ook begeleiding door een therapeut, coach of leefstijlprofessional waardevol zijn, bijvoorbeeld voor omgaan met stress, slaapproblemen of de emotionele impact van een chronische ziekte.
Zelf kun je vaak meer doen dan je denkt: voldoende slaap, dagelijks bewegen, regelmaat in eten en rust, en je sociale contacten warm houden. Dat vervangt geen behandeling, maar versterkt herstel vrijwel altijd. Wacht niet tot klachten je dagelijks leven beheersen: vroeg ingrijpen is vrijwel altijd effectiever dan doorbijten. Op ikwiltherapie.nl vind je therapeuten en coaches die gespecialiseerd zijn in begeleiding bij gezondheidsklachten, in elke regio.
De rol van leefstijl en begeleiding
Bij vrijwel elke aandoening speelt leefstijl mee: slaap, voeding, beweging en stressniveau beïnvloeden klachten en herstel. Een leefstijlcoach, ergotherapeut of gespecialiseerde therapeut kan helpen om medisch advies in de dagelijkse praktijk om te zetten, denk aan ritme opbouwen, belastbaarheid vergroten of omgaan met beperkingen op het werk. Patiëntenverenigingen bieden vaak ook ervaringsdeskundigen, brochures en lotgenotencontact. Combineer medische zorg met die ondersteunende laag en de kans op duurzaam herstel is het grootst.
Lees ook
Deze tekst is gebaseerd op het Wikipedia-artikel „Dysthyme stoornis“ (licentie CC BY-SA).
Zoek je hulp of begeleiding? Vind een therapeut of coach op ikwiltherapie.nl.